Եղեսպակ (Шалфей)

Եղեսպակը (Chia) ուտելի սերմ է, նման է անանուխի: Եղեսպակի հայրենիքը համարվում է Կենտրոնական և Հարավային Մեքսիկան, որտեղ այն աճում է դեռևս մայական ու ացտեկյան մշակույթների ժամանակներից: «Չիա» նշանակում է ուժ, որի սև ու սպիտակ սերմերը օգտագործվել են իբրև էներգիայի խթանիչներ: Հնում ռազմիկները իրենց կենսունակությունը վերագրում էին այս փոքրիկ սերմերին՝ հավատալով, որ դրանք օժտված են գերբնական ուժերով:

Եղեսպակի սերմերը հարուստ են կալցիումով, ֆոսֆորով, մագնեզիումով և սպիտակուցներով, որոնք նպաստում են ամուր ոսկրերի ձևավորմանը։ Բացի այդ, եղեսպակի սերմերը կարող են զգալիորեն նվազեցնել արյան ճնշումն ու հոդաբորբի բորբորքումը, քանի որ պարունակում են առողջարար ածխաջրեր, սպիտակուցներ, մանրաթելեր ու հակաօքսիդանտներ: Չիա սերմերը օգնում են կանխարգելել շաքարային դիաբետը: Այս փոքրիկ սերմերը վերահսկում են արյան մեջ գլյուկոզայի մակարդակը, նվազեցնում ճարպային կուտակումները և ինսուլինային դիմադրողականությունը:

Եղեսպակը երեխաների կերակրացանկում կարելի է ներառել 1,5 տարեկանից սկսած, երբ նրանք սկսում են սնվել մեծահասակների ճաշացանկով։ Իր մեջ պարունակվող մեծ քանակությամբ սպիտակուցների և մանրաթելերի շնորհիվ այն ոչ միայն զարգացնում է մկանները, այլև կարգավորում է ներքին օրգանների աշխատանքը, կանխարգելում փորկապությունը, բարձրացնում իմունային համակարգը։ Եղեսպակը օգտակար է անգամ հղիության, պտղի ներարգանդային զարգացման շրջանում։ Այն իր մեջ պարունակում է մեծ քանակությամբ օմեգա-3, որն օգնում է ուղեղի զարգացմանը և տեսողությանը։

Եղեսպակի սերմերը չունեն համ, ինչը հեշտացնում է դրանց օգտագործումը սննդի և ըմպելիքների մեջ: Դրանք կարելի է ուտել հում կամ ավելացնել շիլաների, եփած սննդի և աղանդերի մեջ, ինչպես նաև օգտագործել հյութերի, ջրի, կաթի կամ թեյի մեջ: Ջուրն ու ճարպը կլանելու հատկության շնորհիվ դրանք կարող են օգտագործվել սոուսների թանձրացման, սննդատեսակի հարստացման նպատակով, ինչպես նաև բաղադրատոմսերում կարող են փոխարինել ձվին:

100 գրամ եղեսպակը պարունակում է 31 գրամ ճարպ, 44 գրամ ածխաջրեր, 16 գրամ սպիտակուցներ։ Չի պարունակում խոլեստերին։

 

Եղեսպակի օգտակար հատկանիշները.

  • Հարուստ է A և C վիտամիններով, օմեգա-3, օմեգա-6 ճարպաթթուներով, կալցիումով, կալիումով, երկաթով, մագնեզիումով, բջջանյութերով, բարձրացնում է իմունային համակարգի դիմադրողականությունը, նպաստում վերքերի և կտրվածքների արագ լավացմանը:
  • Լավացնում է հիշողությունը։
  • Կանխում է մրսածությունը, գրիպը, խոլեստերինի աճը, աթերոսկլերոզի զարգացումը, հանգստացնում է ստամոքսային ցավը, գլխացավը և մկանային ցավերը։
  • Մաքրում է արյունատար անոթները, օգնում արթրիտի և ռևմատիզմի ժամանակ։
  • Պայքարում է ավելորդ քաշի դեմ։